Is koperwater gezond? Wat koper in je lichaam doet

Een van de oudste gewoontes die er is

Water dat een nacht in koper staat wordt al duizenden jaren gedronken, en koper is tegelijk een van de best onderzochte metalen die er zijn. Hieronder staat wat koper in je lichaam doet, welke acht claims Europa ervoor erkent, en wat een koperen fles daarvan waarmaakt.

In het kort

• Koper is een spoorelement dat je lichaam elke dag gebruikt, van je energiestofwisseling tot het transport van ijzer in je bloed.
• De Europese Commissie erkent acht gezondheidsclaims voor koper, onder meer voor een normale energiestofwisseling en de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress.
• Koperoppervlakken zijn aantoonbaar antibacterieel. De Amerikaanse EPA registreerde koperlegeringen in 2008 nadat tests lieten zien dat ruim 99,9% van bacteriën als MRSA en E. coli binnen twee uur werd gedood.
• Water dat een nacht in koper staat, laat in laboratoriumonderzoek een lagere bacteriële belasting zien.
• Je hebt er weinig van nodig: EFSA gaat uit van 1,3 milligram per dag voor vrouwen en 1,6 voor mannen, en het zit in gewoon eten.
• In de Ayurveda heet het ritueel tamra jal, en het gaat om één portie per dag.

Een spoorelement waar je lichaam dagelijks mee werkt

Koper zit in volkorenbrood, noten, zaden, peulvruchten, schaaldieren en pure chocolade, en je lichaam werkt er dagelijks mee. Het speelt een rol bij je energiestofwisseling, bij het transport van ijzer, bij bindweefsel, bij je immuunsysteem en bij de pigmentatie van huid en haar.

Dat werkt door tot in je cellen. De enzymen die in je mitochondriën de laatste stap van de energieproductie doen, draaien op koper; hoe dat precies zit staat in waarom mitochondriën koper nodig hebben. En omdat koper en ijzer via ceruloplasmine aan elkaar vastzitten, komt koper ook langs in het verhaal over energie en vermoeidheid: dat staat in ijzer, koper en vermoeidheid.

Acht claims die Europa erkent

De Europese Commissie heeft acht gezondheidsclaims voor koper goedgekeurd, op basis van beoordelingen door EFSA. Ze gaan over een normale energiestofwisseling, het zenuwstelsel, bindweefsel, de pigmentatie van haar en huid, het transport van ijzer, het immuunsysteem en de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress.

Welke acht het zijn en waar ze op gebaseerd zijn, staat in de acht officiële EU-claims.

Die claims gaan over koper als voedingsstof, over wat je lichaam doet met het koper uit je eten. Het is precies dat element waar je fles van gemaakt is.

En koperwater dan?

De gewoonte om water in koper te laten staan heet tamra jal en komt uit de Ayurveda. In de Sushruta Samhita, een van de grondteksten, staat water uit een koperen vat al genoemd. Het ritueel is simpel: 's avonds vullen, een nacht laten staan, 's ochtends als eerste opdrinken. De volledige achtergrond staat in tamra jal, de Ayurvedische traditie.

Wat daarover gemeten is, gaat over het metaal zelf. Koperoppervlakken doden bacteriën bij contact: de EPA registreerde koperlegeringen in 2008 als antimicrobieel oppervlak nadat tests lieten zien dat ruim 99,9% van bacteriën als MRSA en E. coli binnen twee uur werd gedood, en onderzoekers in Southampton en India keken er verder naar. Microbiologisch onderzoek naar koperen opslagvaten laat hetzelfde patroon zien: water dat langere tijd in koper staat, komt er met een lagere bacteriële belasting uit. Het bewijs op een rij staat in kan koper echt bacteriën doden.

Je drinkt dus uit een vat dat zelf bacteriën tegengaat, in een materiaal dat je eindeloos kunt terugpoetsen. De traditie houdt het bij één portie per dag, en dat past bij hoe koper werkt: het is een spoorelement, dus met een kleine hoeveelheid doet je lichaam zijn werk. Hoe dat ritme eruitziet staat in hoe vaak per dag je eruit drinkt.

Hoeveel heb je nodig?

De Europese voedselautoriteit EFSA gaat voor volwassenen uit van 1,3 milligram per dag voor vrouwen en 1,6 milligram voor mannen, een fractie van een gram. De veilige bovengrens ligt rond 5 milligram per dag, ruim boven wat je met gewone voeding binnenkrijgt. Koper hoort daarmee bij de rustigste voedingsstoffen die er zijn: je hebt er weinig van nodig en het zit in veel gewoon eten. Die bovengrens van 5 milligram heeft EFSA in 2023 opnieuw bevestigd. Of je kraanwater hard of zacht is, verandert daar weinig aan; hoe dat zit, lees je in zacht of hard water in een koperen fles.

Die Europese waarden zijn afgeleid van wat volwassenen gemiddeld al binnenkrijgen, dus met gevarieerd eten zit je doorgaans goed. Er zijn wel situaties waarin het de moeite is om erop te letten. Welke dat zijn, staat in kopertekort: hoe vaak komt het écht voor. Gebruik je medicijnen of twijfel je om een andere reden, leg het dan even voor aan je huisarts.

Wat wij laten meten

Wat we over koper zeggen, houden we bij de acht claims die Europa erkent. En wat er in het materiaal zit, laten we meten. RTC Laboratory in Moradabad, NABL-geaccrediteerd, mat 99,21% koper en 0,75% zink volgens ASTM-1621 en IS-228. URS Products and Testing legde een waterfles, een mok en een piramide langs de Europese regels voor materialen die met voedsel in aanraking komen, en van de negentien onderzochte zware metalen was er geen enkele aantoonbaar in het water dat in het product had gestaan.

Wat er precies gemeten is en door wie, staat in waar onze koperen producten van gemaakt zijn.

Zo begin je

Vul je fles vanavond met plat water, laat hem staan, en drink hem morgenochtend als eerste leeg. Meer is er niet aan. Wat een koperen fles je in de praktijk oplevert, staat op een rij in voordelen en nadelen.

Bekijk de koperen waterfles, de beker, de mok en de kan, of blader door het hele assortiment van Kopero.